Kvíðaröskun

“Það er ekki hegðun annarra sem raskar ró þinni heldur eigin viðbrögð við þeirri hegðun”

Margir líta niður á fólk með geðsjúkdóma, halda að þetta sé bara ímyndunarveiki og aumingjaskapur og ég geri mér fulla grein að margir sem lesa þetta gagnrýna þetta á slæman hátt. Ég get ekki sagt að ég sé ánægð með það að vita til þess og oft á tíðum hefur mig langað til að taka þetta niður. En svo margir hafa þakkað mér fyrir að vera svona opinská með þetta og hvað það hefur hjálpað þeim. Ég veit það eitt að það sem fékk mig til að leita mér hjálpar var að ég las á heimasíðu stelpu sem ég kannaðist við að hún þjáðist af geðsjúkdómum og ég bara vá kannski er ég ekki bara ímyndurnarveikur aumingi eftir allt og hún er eina ástæða þess að ég safnaði upp kjarki til að leita mér hjálpar. Svo þetta verður hérna áfram, því ef ég get hjálpað einni ráðvilltri manneskju þá er mér nokk sama um alla hina :-)

:: Kvíðaröskun::
Ég þjáist af sjúkdómi sem kallast kvíðaröskun. Ég hef þjáðst af honum svo lengi sem ég man eftir mér en það var ekki fyrr en í febrúar 2002 sem ég ákvað að leita mér hjálpar. Ég var ekki rétt greind samt fyrr en 2009, áður var talið að þetta væri félagsfælni og þunglyndi. En það eru eiginlega bara fylgifiskar kvíðaröskunar.

Ég vonast til að ná stjórn á heilanum einn góðan veðurdag. Sem ég hef aldrei haft eða eins og einn læknirinn minn sagði þá er heilinn bílstjóri rútunnar en ég er farþegi aftast í rútunni og fæ ekki að ráða neinu. En þökk sé HAM og árvekni þá tekst mér nú stundum að tjónka við bílstjórann.

Ég virðist hafa samt komist ágætlega áfram í lífinu þó ég þjáist af þessum sjúkdómi og margir sagt að það væri ótrúlegt að ég skuli hafa náð svona langt í námi með þennan sjúkdóm (ég er með B.S í tölvunarfræði). Ætli það sé ekki bara þrjóskunni, fullkomnunaráráttunni og samviskuseminni að þakka. Þetta hefur ekki verið auðveld ferð. En jæja við skulum vona það besta, það geri ég allavega :-)

Það er ekki eintómir gallar tengdir þessu, ég tel þetta hafa gert mig að betri manneskju. Ég er skipulögð, samviskusöm, tilitsöm, kurteis, hugsa mikið um aðra o.fl. sem ég tel hafa komið til af þessu.

:: Í hnotskurn::
Þá finnst mér/hefur mér fundist ég eiga að vera fullkomin; útlitslega, gáfnalega, persónuleikalega… Á að kunna allt, geta allt, vita allt og alls ekki gera nein mistök. Ég býst ekki við fullkomnum frá neinum öðrum og dæmi sjálfa mig mikið harðar en nokkra aðra manneskju. Ég er minn eiginn versti óvinur. Ég á mjög erfitt með að taka ákvarðanir og mjög erfitt með óvissur. Helst myndi ég vilja hafa dagatal og geta flett upp hvenær ég pissa 28. mars 2060 (kannski ekki alveg en næstum). Einnig hef ég átt í vandræðum oft með lífslöngunina. En ef mér hefði verið boðið að ýta á takka sem myndi þurrka út tilveru mína á jörðinni og enginn myndi vita að ég hefði verið til, þá hefði ég ýtt á hann á hverjum einasta degi frá ca 11 ára aldri að 31 árs aldri. En þá fann ég loks lífslöngunina með þolæfingum.

Eins og gefur að skilja þá hefur þetta háð mér mikið í lífinu.

:: Tvöfaldur persónuleiki ::
Mér finnst oft eins og ég sé tvöfaldur persónuleiki. Annar persónuleikinn er sætur, klár, hress og kátur, fyndinn með sjálfstraust. Hinn er ljótur, kvíðinn, heimskur, dapur, pirrast auðveldlega, með ekkert sjálfstraust og gerir ekki annað en að tala niðrandi um hinn persónuleikann og reynir allt sem hann getur til að draga hann niður. Sá fyrri er sá sem ég tel mig vera og birtist öðrum, sá seinni býr innra með mér og er duglegur að tjá sig.

:: Barnæskan ::
Ég var svo kallaður “félagsskítur” í skóla. Ég vildi ekki gera neitt sem gæti orðið til þess að krakkarnir myndu gera grín að mér. Svo ég hef t.d aldrei farið í snúsnú, ekki einu sinni prufað! Ég var alltaf inní skíðaskála í skíðaferðalögum, sat og horfði á krakkana þegar farið var á skauta, fór helst ekki í partý, diskótek, tók aldrei þátt í leikjum í afmælum og svo framvegis og framvegis. Mín fyrsta minning úr grunnskóla er t.d að ég var búin að vera veik, kom í skólann og krakkarnir í bekknum voru komnir á undan mér í stafrófinu. Ég var svo viss um að ég myndi aldrei ná þeim og ég myndi aldrei geta lært allt stafrófið.

Ég átti samt ágætis vini, krakkarnir voru vanir að ég væri svona svo ég lenti aldrei í einelti eða neinu svoleiðis, það var alltaf passað upp á mig. En mér leið alltaf illa, ég man ekki hvenær ég hugsaði fyrst um sjálfsvíg en ég man eftir þeim hugsunum alveg niðrí 9-10 ára aldurinn. En þar sem ég er alger hugleysingi og hef mikla frestunaráráttu þá einhvern veginn varð aldrei neitt úr því svo ég er hérna enn í dag.

Rosalega mikið óskaði ég þess að einhver sæi þetta og myndi hjálpa mér, en ég talaði ekki við neinn um þetta, ég hélt að ég væri bara ímyndunarveik og alein í heiminum með svona líðan. Svo ég hélt áfram að lifa svona, í febrúar 2002 brotnaði ég niður vegna álags í skólanum, fór til læknis sem sendi mig rakleitt til geðlæknis. Ég fann mig ekki þar og fékk svo miklar aukaverkanir út af lyfjunum að ég hætti á þeim. Ég prófaði lækna og lyf eftir þetta en ekkert sem mér fannst hjálpa mikið. Mest hefur mér fundist gagnast mér að tala við aðra sem hafa upplifað svona líðan.

:: Geðdeild Landspítalans ::
Í janúar 2009 fór ég upp á geðdeild að ráði heimilislæknis og var í sálfræðimeðferð þar hjá æðislegum sálfræðingi sem heitir Sólveig Erna Jónsdóttir í ca hálft ár, ég var svo líka hjá geðlækni sem heitir Óttar Guðmundsson. Ástæða þess að ég var send upp á geðdeild er sú að 3. janúar 2009 reyndi ég að taka mitt eigið líf. Ég gat bara ekki lifað þessu lífi lengur, haldið áfram þessum leikaraskap.

HAM námskeið:
Í ágúst 2009 fór ég á 8 vikna námskeið upp á geðdeild sem heitir Hópmeðferð við kvíða – breytt hugarfar – að breyta og að sættast. Námskeiðið skiptist í tvennt, fyrstu 4 vikurnar er farið í svokallaða árvekni* (mindfulness) og hinar 4 í hugræna atferlismeðferð** (cognitive therapy). Mér fannst árveknin gífurlega gagnleg. Mæli eindregið með þessu námskeiði.

:: Hvítabandið ::
Í október 2009 byrjaði ég á Hvítabandinu, sjá hér.

:: Lyf ::
Ég hef verið á ýmsum lyfjum en hætt á þeim öllum á endanum því mér finnst þau ekki hafa nein áhrif nema þá í mjög takmarkaðan tíma (ég hef m.a verið á Cipramil, Cipralex, Zoloft, Seroxat, Wellbutrin Retard, Amilín, Efexor Depot). En svo fór ég á Seroquel Prolong í maí 2011 og þau svínvirka fyrir mig, fyrstu lyfin sem mér finnst eitthvað virka. Sjá lyf.

:: Október 2009 ::
Ég er komin með meira sjálfstraust, ég er hætt að hafa jafn gífurlegar áhyggjur af hvað öðrum finnst (er alveg farin að lifa eftir “það er ekki hegðun annarra sem raskar ró þinni, heldur eigin viðbrögð við þeirri hegðun”. Með árvekninni og öndunaræfingum er heilinn á mér orðinn rólegri.

Ég held mér hafi bara aldrei liðið svona vel eins og síðustu ca 3 vikurnar, ég er samt engan vegin komin á leiðarenda, langt, langt, langt frá því og þetta verður náttúrulega eitthvað sem ég þarf að vinna í alla ævi en ég er allavega á góðri leið. En þetta er eins og sagt er um margt, 3 skref áfram og 2 aftur á bak.

:: Linda Rós 1.0, Linda Rós 2.0, Linda Rós 3.0 ::
Ég er farin að gera hluti sem ég hefði aldrei gert áður og er að reyna að lifa eftir “prófa allt einu sinni” og láta bara vaða. Ég tala þá um mig sem “Linda Rós 3.0″.

::::::::::
Ég hvet alla sem hafa stungið hausnum ofan í jörðina og haldið honum þar að rífa sig upp og vinna í sínum málum, það er erfitt, en það mun alltaf borga sig. Að fela vandamálin er aldrei lausn.
::::::::::

:: Samband við mig::
Ef ykkur langar eitthvað til að tala við mig um þetta eða eitthvað annað þá getið þið t.d bætt mér við á msn (kisustelpa(att)gmail(punktur)com) eða á facebook ;-) Verið alveg ófeimin við það.

:: The Worry Cure ::
Ég er að lesa kafla úr bók sem heitir The Worry Cure, er ekki komin langt en í byrjun er m.a verið að finna út hvernig þú getur kennt manneskju að hafa áhyggjur.

The Seven Rules of Highly Worried People
1.If something bad could happen—if you can simply imagine it—then it’s your responsibility to worry about it.
2. Don’t accept any uncertainty—you need to know for sure.
3. Treat all of your negative thoughts as if they are really true.
4. Anything bad that could happen is a reflection of who you are as a person.
5. Failure is unacceptable.
6. Get rid of any negative feelings immediately.
7. Treat everything like an emergency.

Sjá kafla úr bók

Þetta á allt mjög vel við mig eiginlega, finnst þetta frábær bók til að lesa.

——————-

* Árvekni
Áttu erfitt með að slaka á? Ertu oft að hugsa um margt í einu? Ef þú vilt auka hæfni þína í að festa hugann við það sem þú ert að gera í hvert og eitt skipti er ,,mindfulness” eitthvað fyrir þig! Mindfulness eða vakandi nærvera er leið til að dvelja í núinu í vinsemd og sátt við sjálfan sig, finna og njóta. Mindfulness er hægt að þjálfa með meðvitaðri slökun þar sem við stöldrum við og skoðum hugsanir okkar, skynjun og líðan. Við forðumst að meta, greina, flokka og dæma. Við samþykkjum okkur sjálf. Mindfulness hefur reynst gefa ótrúlega góðan árangur til sjálfsþekkingar og vellíðunar. Rannsóknir sýna einnig að mindfulness getur aukið lífsgæði og lífshamingju, veitt betri heilsu og jafnvel lengra líf.

** Hugræn atferlismeðferð
Hugræn atferlismeðferð (HAM) byggir á að skilja hvernig hugsanir hafa áhrif á atburði í lífi okkar, þ.e hvernig við túlkum eða metum þessa atburði. Samkv. HAM er það ákveðið hugsanamynstur sem hefur áhrif á tilfinningar okkar og hegðun. Með því að skilja þetta samspil er betur hægt að leiðrétta hugsanir sem valda okkur vanlíðan og mynda nýtt hugsanamynstur sem hentar okkur betur. HAM er yfirleitt skammtímameðferð þó að lengri meðferð sé nauðsynleg fyrir langvinnari vandamál. HAM hefur reynst vel gegn ákveðnum vandamálum, t.d. þunglyndi og kvíða.

—-
Síðast uppfært 22. janúar 2011.